|
VƏTƏNSEVƏRLƏR PARTİYASI
PROQRAMI
BİRİNCİ HİSSƏ
MÖVCUD STRUKTUR
Mövcud Nazirliklər ilə həll edilməsi , düzənlənməsi
və / və ya yenidən düzənlənməsinə
ehtiyac olan mövzular Vətənsevər Partiyası Proqramı çərçivəsində
;
1. Müstəqillik və Azadlıqlar ,
2. Can və Əmlak Təhlükəsizliyi,
3. İş,
4. Yaşayış yeri,
5. Səhiyyə və Dərman,
6. İş Şəraiti və Həyat Səviyyəsini
Yaxşılaşdırma,
7. Təhsil və Tədris,
8. Mədəniyyət və Turizm,
9. İdman , başlıqları altında ələ alınmışdır.
Müstəqillik və Azadlıqlar.
Maddə 1.
Türk Vətənsevərləri , Mustafa Kemal Atatürkün övladları
olaraq , ölkə içində Milliyətçi , Dövlətçi ,
Xalqçı , Dünyavi, Cumhuriyyətçi , İnqilabçı,
Mərkəziyyətçi ,Demokratçı və Çağdaş Hüquqa
sahib bir idarəetmə anlayışı olan Millət Dövlətinin
siyasətini müdafiə etməkdə , ölkə
xaricində isə Tük Milləti adına Milli bir duruş göstərmək
düşüncəsindədir. Bunu həyata keçirmək üçün
hər sahədə Tam Müstəqil və Azad olmaq ilk şərtdir.
1.1. Millət mənfəəti, dövlətin
birliyinə , bütünlüyünə , cumhuriyyətin
təməl dəyərlərinə sahib çıxan
siyasət , Türkiyə Böyük Millət Məclisində
hakim olmalı , bunu həyata keçirmək üçün ;Türk
Millətinin ehtiyaclarından doğduğu təsbit edilən
qanunlar xaricindəki bütün xarici mənbəli qanunlar
yenidən düzənlənməli , yüksək Türk
ədalətinin zaman aşımına uğramadan hər topluluğa
tədbiq edilməsi baxımından toxunulmazlıqlar qaldırılmalıdır.
1.2. Hər nazirlikdəki nəzarət mexanizmi araşdırılmalı
,keçmişdəkilər daxil bütün vəzifədən sui
istifadələrin üzərinə gedilməli , bir “ üst
nəzarət “ qurumu yaradılmalıdır. Bu qurum eyni zamanda keçmişdə
ölkənin mənfəətiləri əleyhinə özəlləşdirilmiş
qurumları yenidənqurmalı , qurulandan sonra ehtiyac olarsa ,gerçəkləşəcək
özəlləşdirmələrdə də Türkiyə
Cumhuriyyətinin mənfəətlərini qorumalıdır. Bu
yolla talan edilməsi əngəllənən dövlət
əmlakı mənbələrindən itkisi önlənən
gəlir , Türk Milləti üçün faydalı bir tərzdə
istifadə edilməlidir.
Nazirliklərin alt qurumlarının strukturu deyişdirilməli , bütün
üst qurum sistemi, Diyanət İşləri Başkanlığı ilə
Bələdiyyələrin səlahiyyət və
vəzifələri ,idarəetmə durumları yenidən düzənlənməlidir.
1.3. Bütün dövlət dairələrinə proqram
etibarı ilə cəsarətlilik qazandırmalı və
yenidən qurulmalıdır. Hər nazirliyin “Esas Nazirlik”
və “ Şöbə Nazirlikləri” kimi bütün
səviyyələrinə həmin qurumun öz içində
bəlli kriteriyalara görə haqq qazanan insanlar
gətirilməli ,dövlətin dəyişik
səviyyələrində işə alınma ,
ilərləmə pillələrində şərt qoyulan
dil imtahanları qaldırılmalıdır.
1.4. Mətbuat və televiziya mediasının müstəqillik
və azadlığının önündəki əngəllərdən
biri sənaye və ticarətlə iç içə olan
sərmayədarlar tərəfindən satın alınması
,ikinci isə siyasi özbaşına təzyiqinə məruz
qalmasıdır.Bu səbəblə medianı bu mövzularda qoruyan
qanuni düzənləmələrə gedilməli , böyük
izlənmə/ oxunma faizi olan media və yayım qurumlarının
satışlarının milli mənfəətlər
istiqamətində olub olmadığını nəzarət
edilməlidir. Çünki media demokratik qrupların yönləndirici
və aydınlatıcı güclərindən biridir.
1.5. Mətbuat və televiziya mediasının öz
daxilində nəzarət qurumu yaradılmalı , haqsız
xəbərlərin yayımlanması, medianın gücünün
mənfi yöndə istifadəsi – Türkiyə
Cumhuriyyətinin Milli mənfəətlərinə ,
Milli varlığına qəsd edici ,pul ya da mənfəət qarşılığında
məqsədli xəbərlər də daxil olmak üzərə
fərdi , təşkilati mənfəətlər
istiqamətində , təhdit ünsürü olaraq istifadəsi ,
müsbət məqsədli olaraq yanlış yönləndirmə
və s.- vəziyyətlərdə qanuni
tərtiblərlə də
dəstəklənəcək işlərdə olmalıdır.
1.6. Mətbuat və televiziya media işçilərinin
insanca həyat səviyyəsinə sahib olmaları ,
cəmiyyətin azad xəbər alma haqqı ilə
birlikdə düşünülməlidir. Bu səbəblə iş şəraitləri
düzənlənməli və insan ləyaqətinə uyğun
maaş almalarını təmin edilməlidir. Xəbər
mənbələri və media sahibləri qarşısında
mətbuat və televiziya mediası işçilərinin azad
kimliyinin qorunması təmin edilməlidir. Demokratik qrupların
təşkilatlı qrup olduğu gərçəyindən
hərəkətlə , mətbuat və televiziya media işçilərinin
təşkilatlanmalarının önündəki bütün təhditlər
qaldırılmalı, işçilərin ixtisaslı təşkilatlanması mövzusunda
hər cür rahatlıq göstərilməlidir.
1.7. Media kartı sahibi mediada ən az beş il iş təcrübəsi
olan 25 media mənsubu bir araya gəlib ,media və yayım
qurumları qurmaq istədiklərində dövlət bu təşəkkülün
xərclərini dəstəkləməlidir. Ancaq yayım
siyasətləri Türkiyə Cumhuriyyətinin milli
mənfəətlərinə ,milli varlığına
qəsdedici , qanuna zidd olmamalıdır.
1.8. Könüllü müxbirlərin xəbərlərini pul
tələb etmədən verəbiləcəkləri ,
alt strukturu- informasiya alt strukturu və fiziki məkan
olaraq- dövlət tərəfindən hazırlanan bir
xəbər mərkəzi qurulmalıdır.Bu mərkəz
də bu xəbərləri bütün Anadolu media və yayım
qurumlarına qiymətsiz olaraq istifadə haqqı verməli ,beləliklə
də xəbərin azadlaşdırılması , siyasət ya da
maliyyə strukturundan uzaqlaşdırılması təmin olunmalıdır.Ancaq
yayım siyasətləri Türkiyə Cumhuriyyətinin milli
mənfəətlərinə ,milli varlığına
qəsdedici , qanuna zidd olmamalıdır.
1.9. Milli Müdafiə Nazirliyinin adı “ Türk Savaş
Bakanlığı “ olmalı və ;
1.9.1. Türk Milləti əleyhinə olan iqtisadi
hərəkətləri nəzarət altında saxlamaq
və görüş bildirmək.
1.9.1. Türk Milləti əleyhinə olan siyasi
hərəkətləri nəzarət altında saxlamaq
və görüş bildirmək.
1.9.1. Türk Milləti əleyhinə olan
mədəniyyət və təhsilin məruz qalacağı
hərəkətləri nəzarət altında saxlamaq
və görüş bildirmək.
1.9.1. Türk Silahlı Qüvvətlərinin siyasi cinahını
yaratmaq- indiki Milli Müdafiə Nazirliyinin vəzifəsi-vəzifəsini
ifa etməli , AB ,ABŞ və s.müstəmləkəçi
xarici güclərin Türklərə qarşı xain
əməlləri püskürdülüb ,itirilmiş
cəbhələr qazanıldıqdan sonra adı tekrar “Türk
Savunma Bakanlığına” dönüşdürülməlidir.
1.10. Türk dövlətləri ilə hərbi informasiya
alış-verişi gerçəkləşdirilməli , ortaq
tədbiqatlar planlanıb həyata keçirilməlidir.
1.11. Türk dövlətləri ilə ortaq hərbi
sənaye qurulmalıdır.
1.12. Hər Türk dövlətində ən az bir
dənə olmaq üzərə beşinci səviyyə
təmir mərkəzi açılmalı bu mövzuda Türk Silahlı Qüvvətləri
yol göstərici olmamalıdır.
1.13. Hərbi Litsey , Savaş Məktəbləri
və Savaş Akademiyalarında hər Türk dövlətinə
iqtisadiyyatımızın və Türk Silahlı Qüvvətlərinin
təhsil/tədris proqramının əlverdiyi ən çox sayda
tələbə kontenjanı ayrılmalı , Türk dövlətlərində
də özəl birlik təhsil alayları qurulmalıdır.Bunun Türk
dövlətlərinin yaxınlaşması, bir-birinin anlaması ,bir
bedenin parçaları olduğunu hissetməsi ,hərbi
tərəfdən bir-birini anlama və bütün Türklərin
yol başı Mustafa Kemal ATATÜRKün əsərlərini
yerində görmə ,onun hər sahədəki
modellərini sahib çıxma mövzusunda əhəmiyyətli
dərəcədə faydaları olacaq.
Can və Əmlak Təhlükəsizliyi
Maddə 2.
2.1. Günümüzdə, ayrılıqçı teror, iqtisadi
səbəblərdən müstəqil ,bütünüylə siyasi
mahiyyətdədir və son hədəfləri ölkənin
bölünməsindən yanadır. Türkiyə torpaqlarında türkləri
işğalçı görmə kimi xəstəlikli bir düşüncəyi
müdafiə edir. Son hədəflərini bilə-bilə
siyasi həll axtarmaq terorizmin işinə yarayacaqdır. Çünki
hərbi üsullarla bu işi bacarmayacaqlarını anlayan ayrılıqçı
güclər , son hədəflərinə çatmaq üçün yeni
taktika olaraq öncə siyasi mücadiləni seçmişlər,
bunun arxasınca sıra əyalət sistemini gerçəkləşdirmək
istəyəcəklər.Arxasından da müstəqilliklərini
elan etməyi düşüncəsindədirlər. İndi bu adımları
bilərək siyasi həllər axtarmaq , bu
qatillərlə söhbət etmək və görüşmək ,
sözlərini ciddiyə almaq vətənə
xəyanətə bərabərdir.Türkiyə
Cumhuriyyətinə qəsd etmək məqsədilə
silahlı olaraq dağa çıxan güclər Türkiyə
Cumhuriyyətinin düşmanıdır, özlərinə seçdikləri
bu yolla cavab verilməlidir.Qısaca silahı ilə hücum
edənlərə cavab hərbi üsulladır.
2.1.1. PKK Kordinatorluğu ,AB kimi xarici mənbəli , dövlətin
əleyhinə işləyən qurulmuş sistemlər qaldırılmalıdır.
2.1.2. Türkiyə Cumhuriyyətinin esas
dəyərlərini , Milli birlik və bütünlüyünü sağlamlaşdıracaq
tərzdə ayrılıqçı teror bitirilməli , bu mücadiləyə
ayrılan mənbələr Türkiyə Cumhuriyyəti
iqtisadiyyatına daşınmalıdır.
2.2. Türk Mühafizə Güclərinin əlini qolunu bağlayan
qanunlar kimi xarici mənbəyə bağlı olaraq dəyiştirilən
qanunlar təkrar gözdən keçirilməli , Türk Mühafizə
Gücləri ətalətdən xilas olmalıdır.
2.3. Özəl Müdafiə Vəzifəliləri
məktəb sonrası 8 ay davamlı təhsil almalı ,yarı
idarə vəzifəlisi statusu ilə sicil sistemi
gətirilməli və sicilləri Türk Mühafizə Güclərində
olduğu kimi dəyərləndirilməlidir.
2.4. Türk Mühafizə Gücləri Türk dövlətləri
ilə tələbə ,təhsil ,informasiya alışverişi
üçün sıx işbirliyinə girməlidir. Təsbit
ediləcək bəlli dövrlərdə heyət dəyişmələri
həyata keçirilməlidir.
İş.
Maddə 3.
“Arkadaşlar yeni Devletimizin, yeni hükümetimizin tüm program çalışma esasları ekonomi programından çıkmalıdır, çünkü her şey bunun içinde saklıdır. Bu nedenle evlatlarımıza o doğrultuda ilim ve kültür vermeliyiz ki ticaret, tarım ve sanat dünyasında ve bütün bunların çalışma alanlarında yararlı, etkili, çalışkan ve yaratıcı olsunlar. Bunun için eğitim programlarımız ve Devlet kurumları ve birimleri için planlanacak olan programlar ekonomi programına dayanmak zorundadır. Esaslı bir program üzerinde tüm ulusu uyumlu olarak çalıştırmak gerekir”
Mustafa Kemal ATATÜRK (1923 İzmir iqtisadiyyat kongresi.)
İqtisadiyyatın bir ölkənin onurğa sütunu olduğu və
iqtisadiyyatda tam müstəqillik təmin etmədən
millətlərin müstəqil ola bilməyəcəyi
bilinci ilə; Mustafa Kemal Atatürkün vurğuladığı kimi bütün
proqramlarımızı iqtisadi proqramına əsaslandırarkən ,
iqtisadi proqramımızı da Mustafa Kemal Atatürkün prinipləri
istiqamətində qurduq. Ölkənin çağdaş ,istiqrarlı ,
inkişaf edən ,haqlı bir gəlir bölgüsü ilə yüksək
həyat səviyyəsi reallaşdığı ,əsarət altına
alınmamış bir iqtisadiyyata sahib olması üçün lazımlı şəraitin
, prinsipləri bazar şəraitindəki ölkələrdən
mənfi istifadə edən müstəmləkəçi ölkələrin
bazarlarına tədbiq ettiklərini/tədbiq
ettirdiklərini həyata keçirmək deyil , Mustafa Kemal
Atatürkün müstəqillik yolunun izlənməsi olduğunu
bilirik.
Mustafa Kemal Atatürkün Milliyyətçiliyinin əsası , Türk
Milliyətçiliyidir və bütün siyasətlərin üstündədir,
bu Milliyyətçilik anlayışı vətənini sevən , köklərinə
baxmayaraq “Nə mutlu türküm deyənə”
deyəbilən , vətəninə xidmət edən
hər kəsi Türk qəbul edən anlayışdır. Bu çağdaş
Milliyətçilik anlayışı , keçmişdə / hal-hazırda olduğu
kimi gələcəkdə də işğalçı güclərin önündəki
ən böyük təhlükədir. Bu səbəblə
iqtisadiyyat anlayışından siyasət, cəmiyyət ,hərb,
mədəniyyət anlayışına qədər bütün
sahələrdəki Mustafa Kemal Atatürk prinsipləri
silinməyə , Türkiyə Cumhuriyyəti tam təslim alınmaya
çalışılmaqdadır , çünki bu prinsiplərin bilinməsi ,
tədbiq olunması , digər ölkələrə örnək
olması işğalçılığın önündəki ən güclü düşmandır.
Işğalçı güclərin daxilində böyüyən tröstlər
,Milli olan hər şeyi , mərkəziyyətçi (unitar)
millət dövlətlərini ;inkişaflarını azğınca
istifadə etmələri önündəki ən böyük
əngəl olaraq görməkdədirlər, hələ
də ən geniş yerüzü coğrafiyasına yayılmış tək
millət olan Türk Milləti ,tröstlərin
gələcəklərinin kabusu olmaya namizəddir, bir
də yolları Mustafa Kemal Atatürkün yoluysa tröstlərin gördüyü
kabus rahatlıqla gerçəyə dönəcək və işğalçı
güclər bunun bilincindədir.
Türk Vətənsevərləri olaraq bütün Milli
sərmayəni ,xüsusilə Milli xarakterli kiçik və orta
ölçülü sənaye dəstəkləyib , təşviq
edərək, Milli iqtisadiyyatı canlandırmanı ,
beləliklə də iş sahələri qurub işsizliyi
azaltmağı hədəflərkən ,insanların çalışacaqları
işə görə təhsil almaqlarını təmin edib, çalışanların
məlumat keyfiyyətini yüksəltməsi
məqsədləməkdəyik.
“Devletçiliğin bizce anlamı şudur: kişilerin özel teşebbüslerini ve şahsi faaliyetlerini esas tutmak, fakat büyük bir milletin ve geniş bir memleketin ihtiyaçlarını ve çok şeylerin yapılmadığını göz önünde tutarak, memleket ekonomisini Devletin eline almak.”
“Prensip olarak Devlet, kişilerin yerine geçmemelidir, fakat ferdin gelişmesi için genel şartları göz önünde bulundurmalıdır.”
“Zaruret olmadıkça piyasalara karışılmaz, bununla beraber hiçbir piyasa da başıboş değildir.”
Mustafa Kemal ATATÜRK
Dövlətçilik fərdi sərmayədarlığı inkar etmemekle birlikdə milli mənfəətlər istiqamətindəki qısa ,orta və uzun müddətli planlarına uyğun olaraq iqtisadiyyatı yönləndirməlidir.
Qloballaşma tələsinin arxasındakı azğın işğalçı tröstlər/ dövlətlər işğal etdiyi ölkələrdə işbirlikçi hökümətlər qurmaqda , mətbuat və televiziya mediasının bir hissəsini satın almaqda , ölkələrin yeraltı/ yer üstü zənginliklərini talan etməkdə ,iqtisadiyyatın hər sahəsini özü istədiyi kimi tənzimləməkdə və çox qısa zamanda ölkələri kölələşdirməkdədirlər və heyif ki Türkiyənin mənzərəsi indi
belədir.
“Türkiye Cumhuriyeti halkını ayrı ayrı sınıflardan oluşmuş değil, fakat kişisel ve sosyal hayat için iş bölümü itibarıyla çeşitli mesleklere ayrılmış bir toplum olarak görmek esas prensiplerimizdendir”
Mustafa Kemal ATATÜRK
Heç bir maneə olmadan azad seçmə və seçilmə şansına
sahib insanların , öz ixtisas qruplarıyla əlaqəli təşkilatlanmalarda
da bərabər haqlara sahib olaraq ,öz iqtisadi
fəaliyyətlərində sektoru və özü üçün yaxşısını
edərkən , dövlətin uzun və qısa müddətli
planları istiqamətində digər iqtisadi
vahidlərlə bütünləşərək ,iş birliyi içində
ölkə iqtisadiyyatının ən əlverişli şəkildə
inkişafına kömək etmələri təmin
ediləcəkdir.
3.1. Təbii ehtiyatların idarəedilməsi
3.1.1. Ölkəmizdə , yeraltı və yerüstü
sərvətlərimiz bu günə qədər əlverişli
olaraq istifadə edilməmiş və ya etdirilməmişdir.
Sərvətlərimizin çıxarılma və işlətmə
haqları xarici ölkələrə verilərək , bu
zənginliklərimiz ölkə iqtisadiyyatina sərvət
olaraq daşımaq ümüdümüz bütünüylə yox edilməyə
çalışılmaqdadır.
Halnuki qızıl ehtiyatı sıralanmasında , dünyada hesablanan 43.000
ton qızıl ehtiyatının 20.000 tonuna sahib olan Cənubi Afrika
birinci sırada yer tutarkən , təxminən 6.500 tonla Türkiyə
ikinci ,4.770 tonla da ABŞ üçüncü yerdə qərarlaşır.Türkiyənin
sahib olduğu 6.500 ton qızıl potensialının dəyəri 70
milyard dollardır, bu potensialı ölkə iqtisadiyyatına verdiyi
əlavə dəyər isə 300 milyard dollara yaxın gerçəkləşəcəkdir,
yenə bu potensialın yaradacağı birbaşa işdə 6.500
nəfər və dolayı işlərdə isə 105.300
nəfər olaraq işçi təxmin edilməkdədir.
Digər tərəfdən dünya bor mədəni
ehtiyatlarının 63%-i Türkiyədədir. Yeni araşdırmaların
edilməsiylə Türkiyə bor ehtiyatının iki mislinə
belə artacağı iddia edilməkdədir. Türkiyədən
sonra ikinci mənbəli ölkə ABŞ olub,dünya ehtiyatlarının
13%-ində bir payı olduğu bilinməkdədir.Ancaq ABŞ ,boru
uzun müddətdir sənayenin çeşitli sahələrində
istifadə etdiyindən yaxın gələcəkdə bor
ehtiyatının tükənməsi təhlükəsi ilə qarşı
qarşıyadır.
Türkiyə Cumhuriyyətinin Milli mənfəətləri
baxımından bu günə qədərki bütün yeraltı və
yerüstü ehtiyatlarının satış müqavilələri təkrar
baxılmalıdır, qanuni düzənləmələr tamamlanıb, mümkünsə
müqavilələrin pozulması yoluna getməli ,əldəki
ehtiyatların satışı əngəllənməli ya da milli
mənfəətlər istiqamətində qəbul olunan
qanunlar məhdudiyyətləri bildirməli , ayrıca
əldə ediləcək gəlirlər qəti yerli
idarəetmələrdə deyil ,mərkəzi
idarəetmədə toplanmalıdır.
Bununla belə MTA, TPAO kimi qurumlar qanuni düzənləmələrlə
gücləndirilməli ,keçmiş dövrdəki yanlış
tədbiqlər düzəltilməli , axsadılan/axsatdırılan
bütün yararlı olabiləcək işlər yenidən qurulmalı,
aktual inkişaflara görə yeni sahələr açılmalı,
verimliliyi artırılmalı, sahələrində tək siyasi
və iqtisadi güc olaraq işləmələri təmin
edilməlidir,çünki bu kimi dövlət qurum və təşkilatları
80 ildir keyfiyyətli işçilər yetişdirmiş, dövlət o
səviyyəyə gələnə qədər işçilərə
, cihazlara böyük sərmayə qoymuş ,milli
mənfəətlər baxımından işsiz buraxmayacaq
vəziyyətə gəlmişdir.
3.1.2. II.Dünya Müharibəsindən sonra iqtisadi baxımdan
güclü vəziyyətdəki ABŞ, yıxılan Avropaya uzun müddətli
kreditlərlə dəstək verərək , dünya
ticarətini canlandırmaq üçün İMF-nin, yenidən qurulmasını
təmin etmək üçün də Dünya Bankının qurulmasını
təmin etmişdir. Bu təşkilatların məqsədi iqtisadi
problemlər içində olan uzvlərinə finansman
təminatı ,bunu edərkən faiz qazancı qurmaq, eyni
zamanda borc verdiyi ölkənin idarəetməsini
əlinə alaraq rahat bir bazar halına gətirməkdir. Türkiyə
İMF-yə 11 mart 1947-ci il tarixində üzv olmuşdur, 1962-ci
ildə ilki edilən stand-by müqavilələri ilə
də ölkə iqtisadiyyatının düzəlməsi və
verilən borcların geri ödənilməsi üçün riayət
edilməli istiqrar proqramları adı altında ,İMF politikaları
ilə hökümətlərimizin pul siyasətləri üzərində
təyziq etməyə başlanmışdır. Onsuzda dünyaya ümumən
baxıldığında da 1980-cı ildən sonra İMF-nin artıq ölkə
iqtisadiyyatlarına kömək etməkdən çox iqtisadi
siyasətlərini yönləndirməyə çalışan bir
qurum halına gəldiyini görürük.Ayrıca təklif olunan
istiqrar proqramları , ölkələrdə siyasi istiqrarsızlığın
artmasına hətta bu istiqrarsızlığın davamlılıq qazanmasına
səbəb olmuşdur.
Türkiyə tərəfdən baxdığımızda 2001-ci
ildən etibarən də açıq bir işğal siyasətinin
tədbiq edilməyə başladığını görürük, son
illərdə hökümətlərin yanlış
siyasətlərinin də köməyi ilə işğal tam
olaraq gerçəkləşmiş və ölkə iqtisadi anlamda
təslim edilmişdir.
Tədavüldə dövr edən pul miqdarının
tənzimlənməsi - digər maliyyə
siyasətləri,dəyərlər,qiymət artışları,
investisiya qərarları ilə koordinasiyalı getdiyi
təqdirdə - YTL və valyuta arasında tarazlığı
təmin edərək ,iqtisadiyyatı, istehsalçı və
istehlakçı üçün tarazlıqda tutabilmək adına müdaxilə
etmək ,istiqrarlı bir böyümə və qalxma təmin
edə bilmək üçün ən önəmli
alətlərdən biridir. Çox açəqdır ki, bu
qərarları alıb ,tədbiq edən yönətimlər milli
olmaq və ölkə mənfəətlərini
nəzarət etmək məcburiyyətindədir.Ancaq
heyif ki ,ölkəmizdə bu qərarlar , bizim adımıza İMF
tərəfindən verilməkdə və təbii olaraq
öz mənfəətlərinə görə iqtisadiyyatımızı
yönləndirməkdədirlər. Emissiya həcmi lazım
olandan çox olduğunda alıcılıq inflasiyası , az olduğunda
isə maliyyə inflasiya problemi ortaya çıxır, tədavül
şərtlərinin hər ikisinin istənməyən yönündən
də təsirlənməyəcək şəkildə pul
təklifinin bəlli olması ,Mərkəz Banklarının esas
problemidir.
İMF 2001-ci ilə qədər müxtəlif
siyasətlərlə pul təklifinin
idarəetməsinə fərqli müdaxilələr
edərkən , 2001-ci il fevral böhran sonra daha öncə
imzalanmış olan “stand-by” müqaviləsini dəyişən
şərtlər altında yenidən şəkilləndirərək
,pul təklifini idarəetməsini bütünüylə özünə
xidmət edən hala gətirmişdir.
2001-ci ildə başladılmış sərbəst dalğalı
məzənnə tədbiqi ilə pul təklifini
məzənnəli dayanma üsulu tərkedilmişdir.İMF
kreditinin Xəzinəyə istifadə etdirilməsi
ilə ortaya çıxan alışqanlığı çəkmək ya da
Mərkəz Bankının Net İç Varlıqlarında olan artışın pul
tabanı təsir etməsini önləmək üçün , tədavülə
veriləcək valyuta ilə çoxlu YTL.-nin satın alınması ,xarici
pulun Türk lirəsinin yerinə oturması ilə də YTL.
Emissiya ehtiyacının ortadan qaldırılması istənilir.
Beləliklə xarici pulu basan ölkələrə senyoraj
haqqı –Mərkəz Banklarının bastığı pulların emissiya
maliyyəti ilə pulun üzərində yazan dəyər
arasındakı fərqin gətirisi- dövr edilərək ,önəmli
bir gəlirdən imtina etməkdə , digər
tərəfdən Mərkəz Bankının öz şərtləriylə
edəbiləcəyi emissiyanın yerini daha yüksək
maliyyəli ,faiz ağırlıqlı olan xarici pul almaqdadır.Bu
maliyyəli pul gedərək faizləri artıraraq , istehsal
maliyyəsini artırmaqla, idxalatı ixracata görə daha ucuz
hala gətirərək ,ölkədə ümumi anlamda
sərmayədarın –sənaye ya da kənd təsərrüfatı
–istehsalı seçmemesinə səbəb olmaqdadır.
Beləliklə istehsalsız bir istehlak iqtisadiyatı ilə
xaricə bağlı hala gələn bütün bazarlarımız , müstəmləkəçi/işğalçı
güclərə təslim edilmişdir.
Bu işğalı qarşısı ala bilmək üçün hər şeydən
əvvəl xarici borclanma tamamen buraxılmalı ,İMF və
bənzər xarici finans mənbələri ilə
əlaqələrimiz tezliklə kəsilməlidir.Mərkəz
Bankı ölkə mənfəətini nəzərə alaraq
lazımi emissiya funksiyasını reallaşdırmalı , bazarda milli pul
istifadə etməlidir.Hədəfimiz qısa zamanda daxili
borclanmanı sıfıra endirməkdir.
3.1.3. MərkəzBankında pul təklifinin düzənlənmələri
və xarici borclanmanın sonlandırılması ilə
enəcək faizlərlə , öncədən görülən
genişləyən emissiya həcmiylə ,bankçılıq sektoru
rahatlanaraq , alışqanlıq ehtiyacı üçün yabancı şərik
axtarışından imtina edilməsi təmin ediləcək.
3.1.4. Valyuta səviyyələrindəki trendə
baxıldığında son illərdə dollar bazasında YTL-nin xalis
dəyərini əks etdirmədiyi görülməkdədir,
idxalatın ixracata nisbəti davamlı artan Türkiyədə
xarici ticarət boşluğu getdikcə artmaqdadır.Bizim
hədəfimiz , istehsal etmənin cazibəsini azaldan
xarici borcların yaratdığı yüksək qiymətli ünsürlərini
aradan qaldıraraq ,idxal giriş dəyərini minimumda saxlamağa
çalışaraq, istehsalı xarici bazar şərtləri ilə
rəqabət edə biləcək keyfiyyət və
kəmiyyətə çatdırmaq və ixracatı artırarkən,
daxili bazar tələbini ödəyəcək
vəziyyətə gələn istehsal qabiliyyətinin
idxalatın əvəzləməsini təmin edərək
, xarici ticarət defisitini qarşılamaqdadır.Beləliklə
tənzimlənən xarici ticarət tarazlığı ,
tədbiq ediləcək düzgün pul siyasətləri
ilə istiqrarlı və gerçək dəyərini göstərən
bir valyuta məzənnəsi yaradılacaqdır.
3.1.5. Bazarda Bankçılıq Düzənləmə və
Nəzarət qurumu və Sərmayə Bazarı Qurumunun
tasirini artırılacaq ,nəzarət sistemi gücləndiriləcək.Maliyə
sektorunu təşkil edən qurumlar milli olmalıdır.Banklarla
bərabər əlaqələndirici qurumlarda artıq xarici
sərmayənin əlindədir, bu halda milli
mənfəətlər istiqamətində , qanuni
tənzimləmələrlə nəzarətə alınacaq.
3.1.6. Birja şirkətlərin nəğd ehtiyacını ödəmək
üçün yeni şərik olaraq , yeni sərmayələrə
mənbə olmaq məqsədilə işləməkdənsə,
spekulativ məqsədli gəlir əldə etmək
üçün qurulmuş bir bazar halına gəlmişdir. Şirkətlərin
sərmayə inkişafına və böyüməsinə çox az
təsiri olduğu kimi ,xaricilərində rahatlıqla qoşulduğu
bir bazar vəziyyətinə gəlmişdir.Xarici
sərmayədarlar da birjaya spekulativ məqsədlə
gəlməkdə , istədiyi gəliri əldə
ettikdən sonra , dəyişməyən valyuta
məzənnəsindən təkrar valyuta alıb , bazara
gətirdikləri valyutadan daha çoxunu ölkələrinə
geri apararaq , Türkiyənin xarici borcunu artmasına yol açırlar.
Buna mane olmaq üçün , Türk qiymətli kağızların
qiymətləri üzərinə xarici portfel
sərmayədarlarının etdikləri işlərə
bəlli məhdudiyyətlər qoyulmalıdır.Birjada
investisiya tröstunu mane olacaq qanuni
tənzimləmələr edilməlidir.Xarici və daxili
sərmayə hərəkətlərinin dövlət
maliyyəsinə mənfi təsirinə icazə
verilməməlidir. Birja xaricindəki təşkilatlanmış
qiymətli kağızlar bazarları inkişaf etdirilərək , kiçik
və orta ölçülü sənayenin inkişafına mənbə
yaradılmalıdır.
3.2. İstehsal
3.2.1. İnkişaf edən və artan tröstlar , liberal
iqtisadiyyatı istifadə edərək milli dövləti bir çox
funksiyasının iqtisadi anlamda da kiçiltməyi
hədəfləməkdədir, çünki
məqsədləri o ölkələri dövlətlərin
yerinə özlərinin idarəetməsinə almaqdır ,
eyni zamanda qloballaşma ölkələrin gəlir bölgüsündəki
tarazsızlığı artırmaqda ,gəlirin böyük bir hissəsinin
istifadəsini istiqamətləndirən ,çox yüksək
gəlir səviyyəsinə sahib azlıqdakı qrupun , çoxluqdakı
xalqın üzərində təzyiq yaratması və onları da
istədiyi kimi yönləndirməsini təmin
etməkdədir. Bu qrup eyni güclə dövlətlər üzərində
də təzyiq yaradır, onları iqtisadi cəhətdən
zəiflədərək fəaliyyətsiz hala gətirir.
Təzyiqlər və düzgün
dəyərləndirmələr etmək imkanı olmayan hökümətlər
,xüsusilə az inkişaf etmiş ya da inkişaf etməkdə olan
ölkələrdəki milli dövlət getdikcə yox
olmaqdadır.Milli və millət dövlətlərinin
fəaliyyətlərini itirməsi isə sosial
ədalətin getdikcə yox olması nəticəsini
meydana gətirir.Hökümətlər yanlış iqtisadi və
maliyyə siyasətləri tədbiq edərək xalqın
düzgün və ədalətli idarəedilməsi üçün lazımi
gəlirlərdən imtina edir, yanlış vergi siyasəti
ilə gəlirlərindəki azalma nəticəsində
gedərək tröstlərə daha çox borclu olur.Bunun
nəticəsində də onların boyunduruğu olurlar. Maddi
çatışmamazlıqlar və təzyiqlər dövlətin ictimai
xidmətlərini də mənfi təsir edir, hökümətlər
fağırlığı artan çoxluq təşkil edən qrupun ehiyaclarını
ödəyəməyəcək vəziyyətə
getməkdədir.
Türkiyədə xüsusilə dövlətin
idarəetməsindəki təşkilatların
dəyərləri düşürülüb , işğalçı və müstəmləkəçi
güclərə gerçək dəyərlərinin çox altında
, peşkeş çəkilməkdədir. Halbuki dövlətin xalqına
iqtisadiyyat , təhlükəsizlik ,siyasət ,səhiyyə
,sosial ,təhsil və tədris ,mədəniyyət
və s.sahələrdə xidmət edə bilmək
üçün müxtəlif təşkilatlar qurmaq və işlətmək
öhdəliyi vardır. Bu məzmunda dövlət , fərdi
sahibkarların az gəlir səbəbiylə
girmədikləri sahələrində gəlir hesabı
etmədən ictimai sahələrə millətin
həyat səviyyəsini yüksəltmək üçün
sərmayə qoymalı ,böyük həcmdə maliyyə
tələb edən araşdırma və inkişaf etdirmə
funksiyasını öz üzərinə götürməlidir. Strateji İdarə
İqtisadi Təşəkküllərini özündə saxlamalı ,
təqaüd və səhiyyə ,təhsil ,
mədəniyyət, xidmətlər heç bir halda özəl
sahibkarlığa təslim edilməməlidir.
Özəl sektora kömək məqsədilə qurulan
banklardan hələ də dövlətin
idarəetməsində olanların özəlləşdirilməsi
dayandırılmalı ,özəlləşdirilən bankaların
funksiyaları təkrar gözdən keçirilərək ,
digər banklara bölüşdürülməlidir.
Milli mənfəətlərə zərər verən özəlləşdirmələrin
, proqramların yenidən baxılması lazımdır.
Özəl sektorun bəzi sərmayələrinin də
milli hədəflər və öncəliklərə görə
məhdudiyyət qoyulmalıdır.
İqtisadi qiyməti olan , dövlət üçün yararlı olan , yarımçıq
qalmış bütün sərmayələr bitirilib , yeni
sərmayələr hazırlanmalıdır.
Xarici sərmayənin milli təhlükəsizliyə ,milli
mənfəətə zərər verəcək
sahələrə investisiya və
mənfəətlər əldə etməsi
əngəllənməlidir.
3.2.2. İşğalçı güclərin bir ölkənin iqtisadiyyatını
bütünüylə ələ keçirmək üçün qurduğu sistem ,öz
funksiyası gərəyi idxalatı istehsala dəyişən bir
struktur hazırlamışdır ,biz hər sahədə istehsalı artıaracaq
proqramlarla sənaye sərmayələrimizi lokomativ kimi
istifadə edərək , iqtisadiyyatda tam müstəqilliyimizi
hədəfləməliyik.Bunun nəticəsi olaraq da
istehsal kəmiyyət və keyfiyyət baxımından artırılıb
, daxili bazar tələbi ödəndikdən sonra , ixracat ağırllıqlı
istehsal təşviq edilməlidir. Yenilənə bilən
enerji mənbələrində istifadə edilən
texnoloji cihaz və ekipajların ölkəmizdə istehsal
edilməsi üçün lazımi təşviqlər təmin
edilməlidir. Hər sahədə texnoloji tərəqqi
izlənməli ,araşdırılıb ,inkişaf etdirilməli və
istehsalda istifadə edilməlidir. Istehsal edən sektorlar
texnoloji struktur xərclərini ödəmək üçün lazımi
düzənləmələr edilməlidir.
3.2.3. Yeraltı və yerüstü sərvətlərin
axtarışı ,tapılması , çıxarılması ,emalı, satışı daha
məqsədə uyğundur, çünki istehlak vaxtı iqtisadiyyata
verdikləri əlavə dəyər çox yüksəkdir,
yeraltı və yerüstü sərvətləri xam maddə kimi
deyil ,emal olunmuş əmtəə kimi ixrac edilməlidir.
3.2.4. Kənd təsərrüfatı , heyvandarlıq
sahələrin inkişaf edən iqtisadi şərtləri ödəməsi
, rəqabət şəraitində fəaliyyətlərini
davam etdirmələri üçün sahələrə və bölgələrə
görə koperativləşmə təşviq edilməli və
sürətlə yayılmalıdır. Kənd təsərrüfatı ,
heyvandarlıq sahələrində araşdırma ,inkişaf
etdirmə ,qoruma institutları qurulmalıdır. Kənd
təsərrüfatı , heyvandarlıq sahələrini
dəstəkləyən Ziraat Bankının daha aktiv və
effektiv istifadəsi təmin olunmalıdır. Kənd
təsərrüfatı , heyvandarlıq sahələrində işğalçı
güclər tərəfindən qurulan bütün qurumlar aradan
qaldırılmalıdır.
3.2.5. Kənd təsərrüfatı sektorunun inkişafı
ilə;
İstihdam yaradılaraq , böyük şəhərlərə
miqrasiya və işsizlik problemlərinə həll tapılmalı
,
Kənd təsərrüfatı məhsullarının idxalatın qarşısı
alınaraq ölkə təkrar tələbatını ödəyən
hala gətirilməli,
Kənd təsərrüfatını dəstəkləyən
siyasətləri ilə onu təkrar canlandıraraq bu mövzuda
fermerlərimiz ,dolayısıyla vətən əleyhinə alınmış
bütün qərarlar yenidən baxılmalıdır.
3.2.6. Kənd təsərrüfatı sektoru kend
təsərrüfatı ilə hər mövzuda olduğu kimi genetik
dəyişikliyə uğramış toxumlar mövzusunda da ,
maarifləndirilməli , öncəlik ekoloji təmiz
kənd təsərrüfata verilməli ,insana
zərərli olan ,su mənbələrini kirləyən
süni gübrə və hormonlara qadağa qoylmalıdır.
Biodizel hazırlanması üçün lazımi yağlı toxumlar yetişdirərək
, idxal edilmə ehtiyacı aradan qaldırılmalıdır.
Kənd infrastrukturu yenidən qurulmalı və funksiyaları
artırılmalıdır.
3.2.7. Çox zəif olan heyvandarlıq məhsullar istehlakı
artırılaraq, insanların bəslənmənin keyfiyyəti yüksəldilərək
, səhiyyə şərtləri tənzimlənməli ,
heyvan istehsalının artırılıb qiymətlərinin
endirilməsi hədəflənməlidir. Dövlət müdaxilə
qiymətləri ilə sahibkarı müdafiə edərkən
, maksimal qiymətlərlə də istehlakçının
zərər görməsinin qarşısını almalıdır.
Heyvandarlığın bütün kənd təsərrüfatı
məhsulları içində istehsal payı artırılaraq ,Türkiyə
heyvendarlıq sahəsində öz təlabatını ödəyən
və heyvandarlıq məhsulları ixracatçısı olan ölkə
səviyyəsinə gəlməlidir . heyvandarlıq
məhsul ixracatının bütün ixracat gəlirləri içindəki
payı yüksəldilməlidir və heyvandarlığı istehsalçı
üçün gəlirli sahəyə çevirərək , heyvandarlıq
sektorundakı istihdam artdırılmalıdır.
Türkiyə coğrafiyasına və iqlim şəraitinə uyğun
, yüksək verimli bir yerli cins yetişdirilməlidir , bunun
üçün damazlıq canlı heyvan idxalatının sadece dövlət
əliylə həyata keçirilməsi , sperma idxalatının da
dövlətin qoyduğu keyfiyyət və standartlarda hazırlanması
və nəzarət altında saxlanılması təmin
edilməlidir.
ət və ət məhsulları ilə canlı heyvan idxalatı
qəti olaraq durdurulmalı, AB-nə illik olaraq öhdəlik
verilən böyük baş heyvan idxalatı öhdəliyi aradan qaldırılmalıdır.
Sərhədlərimiz nəzarət altına alınıb qaçaq
keçirilən heyvan girişi qarşısı alınmalıdır.
Özəlləşdirilən Dövlət İstehsal Fermaları (DÜÇ)
təkrar qurulmalı ,heyvandarlıq örnək olacaq
tərzdə yenidən qurulmalı və bunların
idarəetmələri əkinçilik və heyvandarlıq
sahələrində araşdırma , inkişaf etdirmə və
qoruma institutlarında olmalıdır.
İstehsalçılara yetişdiricilik ,heyvan sağlamlığı ,veriminin artırılması
,təşkilatlanma kimi mövzularda informasiya verilməsi
təmin edilməlidir.
Ölkə şərtlərinə uyğun peyvənd ,serum ,dərman
istehsalının miqdarı və keyfiyyəti artırılmalıdır.
İxracatda rəqabət gücünü artırmaq üçün işlənmiş
məhsulun ixracını təşviq edici dəstəklər
təmin edilməli ,Türk Dövlətlərinə
istiqamətlənmiş imkanlar təmin edilərək
hər sahədə olduğu kimi bu sahədə də sıx
bir iş birliyi təmin edilməlidir.
Kiçik ailə sahibkarlıqları kreditlər ilə
dəstəklənərək modern üsulların tədbiq
edildiyi böyük həcmli şirkətlər halına
gətirilməlidir.
Heyvandarlıq sıx olduğu bölgələrdə intiqrasiyalaşmış
fermalar qurulması özənləndirilməlidir.
3.3. İstehlak
3.3.1. Yerli məhsul istehlakının artırılması üçün
istehlakçı hüquqları mövzusunda Türk Milləti
maarifləndirilməlidir. İdxalat ancaq istehsal üçün
istifadə olunacaq məhsullar üçün güzəştlər
edilməli ,idxalatı dəstəkləyən siyasət
və tədbiqatlar dayandırılmalı ,xarici güclər
tərəfindən xalqın və istehsalçının
bilərək idxalat lehinə dəyişdirilən seçimləri
ölkə içinə istiqamətləndirilməli , daxili
bazar qorunmalıdır.
3.3.2. Xam maddələr ancaq ölkə daxilindəki
tələbin artığı qədər ixrac edilə bilər,
emal olunmamış məhsul ixraca təşvik edilməməlidir.
Gömrük siyasətlərində xarici ölkələrin
mənfəətləri deyil ,ölkəmizin
mənfəətləri nəzərə alınaraq ,
istehsal və ixracatı təşviq edici tədbiqatlara keçilməlidir.
Sərbəst bölgələr milli
mənfəətlər istiqamətində yenidən
qurulmalıdır.
3.3.3. Xarici iqtisadi əaqələrdə milli
mənfəətlərimizə tərs olan beynəlxalq
müqavilələrdən uzaq durmalı , imzalananları
təkrar gözdən keçirməli ,əgər zərər
varsa , imtina yoluna gedilməlidir. Türkiyə
Cumhuriyyətinin birliyinə ,bütünlüyünə və
hər sahədəki müstəqil varlığına , quruluş
və düşüncələri baxımından qarşı olan AB, İMF
ilə əlaqələr qəti bitiriləcək.
3.3.4. Tröstlərin inhisarına icazə
verilməməlidir , antitröst qanunlar qəbul olunmalı, tröstlərin
qiymətləri nəzarət etmələrinin qarşısını
alacaq hərəkətlər edilməlidir. Inhisarçılıq
yaradaraq iqtisadi və dövlət üzərində təzyiq
etməyə çalışan tröstlər nəzarət altına alınmalıdır.
3.3.5. Kiçik və orta firmalar
dəstəklənərək iqtisadiyyata töhfələri
artırılmalıdır.
Kiçik və orta sahibkarlığın yeni bazarlara açılması , yeni
istehsal texnoligiyaları ilə tanışdırılması , lazımi AR-GE
çalışmaları edilməli və istihdam imkanları inkişaf
etdirilməsinə çalışılmalıdır.
Ətraf mühitin qorunması miqyasında kiçik ölçülü ekoloji
texnolgiya istehsalçıları dəstəklənib , eko-sənayə
sövq edilərək .KOBİ-lərə ətraf mühit
sərmayələrinə istiqamətlənəcək
təşviqlər gətirilməlidir.
Kiçik və orta sahibkarlıqların alternativ bir bazar olaraq
internet bazarının istifadələrini yayilması üçün mükəmməl
bir maarifləndirmə ilə sövq edici təşviqlər
gətirilməlidir.
3.4 İqtisadiyyatın koordinasiyası , maliyyə siyasəti
Büdcənin tarazlığı və milli mənbələrə
dayanması əsasdır. Qurulacaq və yenilənəcək dövlət
təşkilatları üçün lazımi büdcə maliyyəsi ayrılmalıdır.
Milli gəlirin bölüşdürülməsindəki
ədalətsizli olması üçün dolayı vergilərin birbaşa
vergilərə nisbətini aşağı salmaq
hədəfimizdir.
Kölgə iqtisadiyyatının , qeydiyyata alına bilməsi üçün
ədalətli bir quruluşa gedilməlidir, düzənli ,
effektiv , tərəfsiz nəzarət ön şərtiylə
, gəlir və sərvət vergi nisbələri azaldılaraq
,ƏDV ,ÖTV nisbətləri gəlir bölgüsünün
tarazlanması istiqamətində yenidən baxılmalıdır.
Vətəndaşların vergi gəlirlərinin harada və
nə formada istifadə etmək mövzusunda doğru və
ətraflı formada maarifləndirilərək və bu
xərclər hər ayın ilk günü elan edilərək ,
vergi sisteminə könüllülüyü təmin etməlidir.
3.5 Türk Dövlətləri ilə İqtisadi Əlaqələr
Siyasətimiz.
Türk Dövlətləri ilə Ortaq Bazar , Gömrük Birliyi
və iqtisadiyyatda ağla gələ biləcək hər
sahədə iş birliyini artırmaq
hədəflənməli , hətta son hədəf tam
anlamıyla inteqrasiya olmalıdır.
Yaşayış yeri.
Maddə 4.
4.1. Mülkiyyət sahibi olmaq mövzusunda , beynəlxalq
mənfəətlər istiqamətində yeni qanunlar
qəbul olunmalıdır.
4.2. Bayındırlıq və İskan Nazirliyinin iş
prinsiplərinə yenidən baxılmalı , imar qanunu gözdən
keçirilməli , vahid qiymət hazırlama əsasları günün
şərtlərinə uyğun olaraq yenidən qəbul olunmalı
, yüksək fen qurumu aktiv hala gətirilməlidir. Milli
mənfəətlərə və dövlət
siyasətinə uyğun olması üçün böyük ölçülü imar
planları , sərmayə və proqramlama işləri nazirlik
tərəfindən icra olunmalı , nəzarət
vilayətlərə verilməlidir.
4.3. İnşaat işlərinə aid olan funksiyasını itirmiş
bütün qanun və idarəetmələr günün şərtlərinə
uyğun olaraq yenidən tərtiblənməli ,
zəlzələ və oxşar bütün fövqəladə
halları nəzərdə tutaraq , köhnə tikililər
daxil olmaqla bütün tikililərin yoxlanılması həyata keçirilməli
, qaraj və sığınaq kimi həyat səviyyəsinə
təsir edən ünsürlərin qanuna uyğunsuzluqların qarşısı
alınmalıdır. Bu yoxlmalarda ehtiyac duyulan yeni qanuni
tərtiblərlə texniki müfəttişlik sistemi işlək
hala gətirilərək səlahiyyət və sürət
baxımından yenidən təşkil olunmalıdır.
4.4. Laboratoriya və AR-GE işlərinə önəm
verilməli , insan sağlamlığına zərərli
maddələrlə əlaqəli standartlar inkişaf
etdirilərək , bunların istifadəsinin qanunlarla qarşısı
alınmalıdır.
Səhiyyə və Dərman
Maddə 5.
Xalqa xidmət edən dövlət səhiyyə
sistemlərinin addım addım özəlləşdirməyə çalışıldığı
görülməkdədir ;xəstəxana xidmətləri “
xidmət alma” formasında özəl səhiyyə qurumlarına
verilir , yerli dərman əvəzinə idxal dərman
istifadəsi dəstəklənir, bunun nəticəsi
olaraq da yerli dərman sənayesi inkişafdan qalır. İctimai
xidmətlərin dövlətin dərdi olduğunu düşünən
bir anlayışın Türkiyədə hakim edilməyə çalışıldığı
tədbiq edilən siyasətlərindən anlaşılır. Türk
Millətinə layiqli səhiyyə siyasətinin
xaricilərin işğal siyasətlərini qəbul etmək
değil , beynəlxalq səhiyyə siyasətini tədbiq
etməkdə olduğunu bilirik. Bunlara istinadən;
5.1. Dərmanların qiymət və satış
siyasətləri yenidən müzakirə edilməli , heç
bir halda dərman reklamlarına icazə verilməməlidir.
5.2. Türkiyə iqtisadiyyatı idxal dərman və müalicələr
mövzusunda ciddi maddi itki ilə qarşılaşmaqdadır. Dərman
və tədqiq özbaşınaliğının qarşısı alınması üçün
universitetlərin əczaçılıq və tibb
fakultələrində dərman və xəstəlik araşdırmaları
üçün ayrılan ödəmələrə verilən
dəstək artırılmalıdır.
5.3. Türkiyədə fərdlərə təqdim
etdilən özəl-dövlət bütün səhiyyə
xidmətləri “ Türkiyə Səhiyyə
Xidmətləri İnformasiyası” vətəndaşlıq nömrəsinə
görə işlənməlidir. Vətəndaşların
səhiyyə sənədlərinin hər
tərəfdən görüləbilməsi ,
mənbələrin – səhiyyə işçiləri ,
xəstəxana , dərman və tibbi ləvazımat və
qeydiyyat planlanması - ən doğru halda icra olunması təmin
olunacaq.
5.4. “ Türkiyə Səhiyyə Xidmətləri İnformasiyası”
ilə ölkə miqyasında istifadə olunan dərman
informasiyasının bir-biriylə uyğun olaraq işləməsi
təmin olunmalıdır. Bu işlər istiqamətində
dərman qeydiyyat və tədbiq etmə
idarəetmələri yenidən qurulmalıdır.
5.5. Dövlət səhiyyə xidmətlərinin
və insan həyatının səviyyəsinin yüksəldilməsi
naminə Qoruyucu Həkimlik gücləndirilməli və xüsusiləşdirilməlidir.
Qoruyucu həkimlik işləri “ Türkiyə Səhiyyə
Xidmətləri İnformasiyası” ilə əlaqəli olmalıdır.
5.6. Dövlət və özəl xəstəxanaların
alt baza standartları tərtib edilərək – ki bu alt
bazaya dar küçələr , ambulansların yetişməsi vaxtı ,
trafik sıxlığı , gigiyena alt bazası , kanalizasiya
qabiliyyəti , tibbi tullantılar vəs. hallar daxil olmaqdadır
– uyğun olmayanlar özlərinə veriləcək bəlli
bir zamanda uyğun şərtlərə gətirilməli
əks halda bu şərtləri təmin edəcək yaşayış
vahidlərinə yerləşmələri təmin
edilməlidir.
5.7. Səhiyyə və dərman mövzusunda bütün Türk
Dövlətləri ilə sıx bir iş birliyi inkişaf
etdirilməli , ortaq istehsallar , siyasərlər , heyət
dəyişiklikləri həyata keçirilməlidir.
İş Şəraiti və Həyat Səviyyəsini Yaxşılaşdırma
Maddə 6.
6.1. İş Şəraitinin Yaxşılaşdırılması.
6.1.1. Əmək məcəlləsi yenidən müzakirə
olunmalı , təşkilatdan təşkilata dəyişən eyni
ixtisas qrupundaki bərabərsizliklər aradan qaldırılaraq
,İş və sosial müdafiə şərtləri yaxşılaşdırılmalıdır.
6.1.2. Məktəbdən əvvəl uşaqların sağlam
olaraq inkişafları üçün uşaqların sayını nəzərə
alaraq müəyyən mərkəzlərə yetərli
sayda Dövlət Uşaq Bağçaları açılmalıdır. Bu
mərkəzlərdə bir tərəfdən işləyən
ailələrin uşaqlarının təhlükəsiz bir mühitdə
olmaları təmin edilərkən , digər
tərəfdən uşaqların , həkim , pedaqoq , pediatrist,
psixoloq ,özəl tərbiyəçi və sosial xidmət mütəxəssisindən
ibarət dövlətin heyyətli, yetkin bir qrupun
nəzarətində milli bilinc istiqamətində
təhsilləndirilmələri təmin olunmalıdır.
Beləliklə də Türkiyə Cumhuriyyətinin
gələcəyi daha ilk addımda aydınlanması başlayacaqdır.
6.1.3. Dövlət təşkilatları və qurumlarında işləyənlər
, gəlir səviyyələri yüksəldildikdən sonra
, 25 il əsas alınaraq ,işlədikləri qurumun
fəaliyyət göstərdiyi bölgələr və
buralardakı xidmət vaxtlarına görə ,Türkiyə
Cumhuriyyətinin mənfəətlərinə ən
səmərəli formada xidmət etmək məqsədi
ilə bir birini əvəz etməyə tabe tutulmalıdır.
6.2. Həyat Standartları Aşağı Olan İnsanların Həyat
Səviyyəsini Yüksəltmək.
İstehsal istiqamətini qısa zamanda kənd təsərrüfatı
sahəsindən sənaye sahəsinə dəyişmə
cəhdində olan Türkiyə , gəlir səviyyəsi aşağı
, İEOÖ arasında yer almışdır. İctimai tarixlər üçün qısa
sayıla bilən bu keçid 1940-cı illərdən sonra
irəlini görə bilməyən idarəedicilərin
də varlığı səbəbiylə Türkiyə
Cumhuriyyətini hazırlıqsız qarşılamışdır ,sürətli keçidə
hazırlanmayan ölkəmizin şəhərləri plansızlıqla
yanaşı , alt bazasız və düzənsizliyi gətirmişdir. Mübarək
, kökləri dünyanın ən qədim soyundan gələn ,
Uca Müəllim Mustafa Kemal Atatürk vasitəsi ilə qurulan
, özünəməxsus və müstəqil idarəetmə üsulu
“Sonsuza dək Qalacaq” Türkiyə Cumhuriyyəti keçmişdən
gələn heç bir xəzinəsini də istifadə
etməyərək hər cür hücümların yanında
gərgin mədəniyyət hücumu altında qalıb , özünə
yadlaşmışdır. Bütün bu yanlışlıqlar yan-yana qoyulduğunda günümüzün
görüntüsü ortaya çıxır, insanların arasında gəlir
səviyyələri , mədəniyyət
səviyyələri , qısaca həyat keyfiyyətləri
baxımından böyük fərqlər yaranmış və
beləliklə heç kəsin kiməsə kömək
etmədiyi , yurdun birliyini pozan görüntülər yaranmışdır.
Əlbəttə ki, istehsal üsulunu dəyişdirən
qruplar bunun sancılarını çəkərlər, ancaq bir çox ölkə
istehsal üsulunu bizim ölkəmizdən öncə dəyişdirmişdi
, bu keçidləri araşdırıla bilərdilər, hər
mənada irəli görən və səmərəli icra
oluna bilərdi,bununla da bu sancılar ictimai yaralara
səbəb olmadan , dövlətin etibarını azaltmadan
hətta olan etibarı daha da artırmaq olardı. Hər inqilabi
inkişaf ,keyfiyyətli beyinlərin nisbətinə görə
qrupları hazırlıqsız tutsa da bənzər inkişafları yaşayacaq
və ya tədbiq edəcək ölkələrə
istəmədən də olsa bir çox dərslər öyrədir,
amma – keyfiyyətli beyinlərə sahib olmasalar da- bu
dərsi anlayacaq, qavrayacaq,tədbiq edəcək
səviyyədə qruplara malik ölkələrə öyrətmiş
olarlar , heyif ki , ölkəmiz bu sürətli keçiddə
olabiləcək səmərəlilikləri 1938
tarixindən sonra istifadə edə bilməmişdir.
Hər yönüylə -alt baza və üst baza olaraq – şəhərləşmə
fenomeni ; Türkiyədə həm xalq olaraq ,həm də dövlət
qurum və təşkilatları olaraq tam oturdulamamışkən ,
ictimai tarixlərə görə ustehsal üsulunun çox sürətli
tərzdə dəyişikliyi , əksikliyin həyat
səviyyəsinə olduqca mənfi təsirinə
səbəb olmuşdur. Şəhər gəliri ,şəhər
mədəniyyəti olmadan sürətlənən miqrasiya
, dövlət qurum və təşkilatlarının alt və üst
baza olaraq şəhərsalma işlərindəki
əksiklikliyin əvəzini , miqrasiya edənlərə
ağır ödətmiş. Miqrasiya edənllərin də şəhərlərində
şəhər gəliri və mədəniyyəti hazırlamadan
miqrasiya qərarları həm dövlətə ,həm də
şəhərlilərə ağır olmuşdur.
Nəticədə ortaya bir-birindən çox fərqli düşünən
,davranan ,gəliri olan iki həyat səviyyəsi çıxmış,
bunu dəyərləndirmək və SEVR müqaviləsini
yurdumuza tədbiq etmək istəyən Türkiyə
Cumhuriyyətini və birliyini içinə heç bir zaman
mənimsədəməyən ölkələr bu
vəziyyəti də istifadə edib, hər cür hücumlarını
gərginləşdirmişlər. Ölkəmizin yaxın keçmişinə
baxdığımızda da görüldüyü kimi, bu hücümlar fərqli
həyat səviyyəsində yaşayan insanlarda məhv
edici siyasət , məhv edici fəaliyyət , məhv
edici din hərəkətləri olaraq ortaya çıxmışdır.
Bu məhv edici düşüncə və davranışları bölüşməyən
həyatlar isə öz vəziyyətləri
səbəbiylə hər şeyə əsəbi və küsülüdürlər,
bu mənada küçə üşaqlarının hirsləri, narkotik kimi
pisliklərə bağlılıqları bir örnək olmaqdadır.
Bütün bunlar yaşanarkən ,Türkiyə Cumhuriyyətinin bir
partiyası olaraq bir şey edə bilməmənin başı quma
soxmaqla bərabər anlamlı olacağını düşünməkdəyik,
çünki küçələrimizdə yaşananlar bizdən asılıdır,
əsəb bir gün xarici vı daxili təhriklərlə Türkiyə
Cumhuriyyətinin təməl dəyərlərinə
istiqamətlənə bilər.Xüsusilə də Türkiyə
Cumhuriyyəti layiqli olmadığını düşündüyümüz bir
səviyyədədir. Düşüncəsi azad, vicdanı azad Türk
Milləti olaraq bu acıları çəkmək
məcburiyyətində deyilik, eyni gəmidə olmanın
bilinci ilə batmamaq üçün bu gəminin dəliklərini
bağlamaq məcburiyyətindəyik.
Vətənsevər Partiyası olaraq bu düşüncə
səbəbiylə və Türkiyənin özünəməxsus
həyat səviyyəsinə çatmasına kömək
məqsədi ilə `Həyat Keyfiyyətlərini`
dəstəkləmək ,şəhərlərdə yaranan
küçə uşaqları oxşar aşağı səviyyəli həyatların
problemlərinə sağlam həll tapmaq üçün , problemin
əsas səbəblərindən birinin kənd bölgələrindən
şəhərlərə plansız , öz-özünə qurulan
və inkişaf edən miqrasiya olduğu bilinci ilə
probleminin yerində , mənbəyində yəni
kənddə həll edilməsi düşüncəsindəyik.
Bu səbəblə, kənd bölgələrində
həyat səviyyəsi yüksəldilərək ,şəhərlərə
miqrasiya səbəbləri azaldılmalı, plansız və öz-özünə
qurulan və inkişaf edən bu miqrasiyanın ən az
səviyyədə tutulması üçün mövzu ilə
əlaqəli proqramlar düşünülməlidir.
Ilk öncə kəndlərin gəlir
səviyyələrini , ardından mədəniyyət
və təhsil və səhiyyə
səviyyələrini yüksəltmək çalışmaları
ilə ağla gələn hər cür problemə
kəndə , yerində həll etmək bu problemin
həllinin hər cür problemə kəndə , yerində
həll etmək bu problemin həllinin əsas bir
hissəsini əhatə etməkdədir. Kənddə yaşayan
insanların, kəndin daxilində və xaricində
həyata keçirdikləri her cür gəlir /düşüncə/davranış
səviyyələrində yanlarında olmaq ,lazımi yardımı
vermək yaradılacaq proqramları əsasını təşkil edir
və sayılmayacaq yararları vardır.
Gəlir səviyyəsinin artırılması proqramın
tədbiq ediləcəyi kənd üçün mövcud
vəziyyətdəki ən doğru istehsal üsulları ilə
irəlidə ola biləcək istehsal üsullarının axtarışı
birinci öncəliklə ölkə xeyrinədir.
Səhiyyə səviyyəsini
yüksəldilməsi qoruyucu həkimlik
tədbiqini ,səhiyyə təşkilatlarını fəal tutmağı,
uşaqlardan başlayaraq bütün kəndi səhiyyə qaydaları
ilə əlaqəli maarifləndirməni, müəyyən
aralıqlarla həkim və diş həkimi nəzarətinin
gerçəkləşdirilməsi işlərini özündə
kəsb edir.
Mədəniyyət və Təhsil
səviyyəsinə artırılması , kənd üçün
ən doğru həllərin axtarışını, boş zamanların doğru
dəyərləndirilməsinin araşdırılmasını , hər
mövzuda maarifləndirmə toplantılarını, kurslar açılması
, kənd məktəbinin kitabxanasının zənginləşdirilməsini
, kitab dəstəyini ,qız uşaqlarının oxumasının təşviq
edilməsini, kənd məktəbinin hər yöndən
dəstəklənməsini ,teatr, musiqi və b.fəaliyyətlər
həyata keçirilməsini kəsb edir.
6.3. Uşaqlar və Yaşlılar
Şəhərlərdə iqtisadi çatışmamazlıqlar
səbəbiylə baxımı baş tutmayan, ailəsi olan
və ya olmayan bütün uşaqlar üçün qoruyucu və
dəstəkləyici tədbirlər , uşağın -
əgər varsa- əvvəlcə öz ailə mühitində
qorunmasını təmin etməyə istiqamətlənmiş
olmaq üzrə doydurma , yaşayış yeri , sağlamlıq, təhsil
sahələrində alınmalı , bu xidmət pulsuz olaraq
həyata keçirilmək və hər bir uşağın ümumi
mədən iyyət və bacarıqları ,özbaşına qərar
vermə qabiliyyəti , əxlaqi və ictimai
məsuliyyəti inkişaf etdirərək
ictimaiyyətə faydalı bir insan olmaları təmin
edilməlidir.
Qayğıya möhtac yaşlılar üçün qocalar evləri
kəmiyyət etibarı ilə azlıq təşkil
etməkdədir. Bu qocalar evlərinin sayı sürətli artırılaraq,
sosial bir yara aradabn qaldırılmalıdır. Keçmişimizi və
gələcəyimizi qorumaq naminə dərhal həlli
üçün mövcud olan Uşaq Evləri və Qocalar Evləri
yenidən qurularaq, hüquqi tənzimlənməlidir.
Yataqxana həyatı sıx nəzarətə alınaraq hər
hansı bir zərərli fəaliyyətin uşaqlara təsir
etməsinin qarşısı alınmalı , bu təşkilatlarda sui
istifadə və ya ehtimalı görülənlər üçün hüquqi
cəzalar artırılmalıdır. Çünki bu cür davranışlar
sadəcə dövlətə , millətə
xəyanət deyil eyni zaman da gələcəyimizi
də birbaşa baltalamaqdır.
Əlavə bir həll olaraq uşaq və yaşlıların
ehtiyaclarını qarşılayan “xidmətçi .
ailələrə” maddi dəstəklər edilməli
ya da dövlət bu ailələrə iş tapmaq üçün şərait
yaratmalı və bu sistem ciddi bir nəzarət üzərində
durmalıdır.
6.4. Əlillər.
Türkiyədə əlillərin həyat
səviyyəsini artırmaq üçün aşağıdakı mövzulardaki hüquqi
tənzimləmələr ciddi bir şəkildə icra
olunmalı və oldurulmalıdır.
6.4.1. Əlillərin əlillik dərəcəsini
müəyyən etmək üçün istifadə olunan Balthazard
Cədvəli aradan qaldırılmalı , əvəzinə
həkim arayışına əsaslanmış əlilllik
dərəcəsi etibarlı sayılmalıdır. Bu arayışlara ciddi
bir nəzarət edilməli ,sui istifadə qarşısında
yeni hüquqi tənzimləmələr edilməlidir.
6.4.2. Əlillərə xidmət edən təşkilatların
sayı və səviyyəsi artırılmalı və
nəzarətdən keçirilməlidir.
6.4.3. Görülən xidmət keyfiyyətindəki
fətrqliliklər və çatışmamazlıqlar aradan qaldırılmalıdır.Əlillərə
edilən xidmətlər arasındakı tərəfsizlik
təmin edilməlidir.
6.4.4. Əlillərə xidmət edəcək
insanların istihdamı artırılmalı və hər cür
təchizat problemləri aradan qaldırılmalıdır.
6.4.5. İctimai yaşayış məskənləri və
ictimai nəqliyyat vasitələrindəki
əlillərə istiqamətlənmiş tədbiqatlarla
əlaqəli nəzarətlər həyata keçirilməlidir.
6.5 Qeyri Hökümət Təşkilatları (QHT)
Qeyri Hökümət Təşkilatları, öncəliklə Türkiyə
Cumhuriyyətinin üzərində yüksəldiyi bütün
dəyərləriylə birlikdə bir bütün olaraq davamlılığı
birinci prinsip olan, daha sonra cəmiyyətin xeyri üçün
fəaliyyətlər həyata keçirmək, zəif gördükləri
sahələrdə cəmiyyəti maarifləndirib,hərəkətə
keçirərək, planlı və davamlı
fəaliyyətlərlə cəmiyyətin bu
fəaliyyətlərə qoşulmasını təmin etmək ,
həyat səviyyəsini yüksəltmək üsulu ilə
yuxarıdakı zəiflikləri aradan qaldırmaq üçün təşkil
olunmuş strukturlardır.
6.5.1. Türkiyə Cumhuriyyəti Avropa Birliyinin QHT-lər
üçün qurduğu şərik bir hovuza son altıncı çərçivə
proqramında 250 milyon Euro sərmayə qoymuşdur. Ancaq şərtlərin
AB tərəfindən müəyyənləşdirilməsi
və bunun Milli mənfəətlərimizi
nəzərə almaması səbəbiylə gərçək
proyektlərə deyil ,Türkiyə Cumhuriyyətinin nüfuzunu
alçaltmaq məqsədli proyektlərə ,sınaq olaraq
istifadə olunacaq proyektlərə təşviq edilmiş , teşviqin
gücündən istifadə olunaraq QHT-lar yanlış
istiqamətləndirilmişdir. Buna baxmayaraq hovuza sərf
olunan sərmayənin sadəcə beşdə biri(20%) ölkəyə
geri qayıtmışdır. Bütün bunlara qarşılıq olaraq şərik
hovuza sərmayə qoyulmamalı, bu yolla əldə
edilən gəlirin ölkə içində milli
mənfəətə uyğun sahələrə
istiqamətləndirilməlidir.
6.5.2. Qurum ,təşkilat və universitetlər Türkiyə
Cumhuriyyətinin qısa ,orta və uzun müddətli iş planlarına
uyğun hədəflərini həyata keçirmək üçün lazım
olan fəaliyyətləri görməlidir. Ancaq bu
hədəflərin cəmiyyətin hər
təbəqəsinə yayaraq dərk etdirmə mənasında
və azad təşəbbüslüyün dinamik gücündən
faydalanma baxımından təşviq edici miqdarda proyekt
dəyərini ödəyərək QHT-lər milli
mənfəətlər istiqamətindəki araşdirma
və inkişaflara yönəldirilməlidir. Xüsusilə milli
mənfəətlərimizə uyğun proyektlər hazırladıqları
halda bu hovuz vasitəsilə xarici ölkələrin QHT-lərinə
də qrand ayrıla bilməli və bu proyektlərin araşdırılması
mövzusunda təşviq edilməlidir.
6.5.3. Türkiyə Cumhuriyyətinin əsas
dəyərlərinə , milli bütünlüyünə ,
birliyinə müxalif çalışdığı rəsmiləşdirilən
bütün QHT-ları və fondların fəaliyyətləri
durdurulmalıdır. Bu mövzudaki sui istifadələr və
məqsəddən kənar fəaliyyətlər mövzusunda
qanunlar yenidən tərtib olunmalı və tədbiq
edilmələri ölkəyə fayda baxımından ciddi
izlənməlidir.
6.5.4. Bütün ixtisas bölümləri, seçim sistemindən
səlahiyyət sahələrinə qədər hər
yönüylə ölkənin mənfəəti baxımından gözdən
keçirilməlidir.
6.5.5. Bütün fərdlər , istehlak hüququ və b.
fərdi haqlarını düzgun istifadə etmələri mövzusunda
maarifləndirilməlidirlər.
6.6. Ətraf mühit və Meşə
Ətraf mühitlə əlaqəli bütün qanunlar ciddi
tədbiq edilməli , sərmayələr
ertələnməməli , geriyə dönük bütün
cinayət cəza prosesləri icra olunmalıdır. Qüvvədə
olan qanunlar yenidən gözdən keçirilib ,cəzalar ağırlaşdırılmamalıdır.
Ətraf mühit və meşə nazirliyinin bütün
fəaliyyətləri ölkə miqyasında bir qeydiyyat
sistemi qurularaq izlənməlidir.
Yer üzündə insan sağlamlığına zərər
verəcək ölçüdə böyük miqyaslara çatan ,həyat içində
yetərli önəm verilməyən ,ionlaşdırıcı olmayan
radiasiya və elektromaqnit kirliliyi mövzusunda ,özəlliklə
hər an istifadəsi səbəbiylə ən çox
zərəri olan mobil telefonları da daxil olmaq üzərə
idxal edilən və ölkə daxilində istehsal olunan
mənbələrin istifadələri mövzusunda
beynəlxalq mövcud standartların tədbiqində
ciddiyyət göstərilməli ,buna əlavə olaraq yeni
qaydalar gətirilməli , cəmiyyət ən az
zərərli istifadə mövzusunda maarifləndirilməli
,bu mövzu Milli Təhsil müfrədatına da əlavə
olunmalıdır. Bununla bərabər;
6.6.1. Meşə ilə əlaqəli bütün
qanunsuzluqlar araşdırılıb lazımi tədbirlər icra olunmalıdır.
6.6.2. Yanan meşə əraziləri əsla yaşayışa
açılmamalı ,torpaq uyğun olduğunda yenidən ağaclandırılmalıdır.
6.6.3. Doğru ağaclandırmaya və canlı növlərini artırmağa
istiqamətlənmiş fəaliyyətlər
dəstəklənib, yönləndirilməlidir.
6.6.4. Sənayenin inkişafı ilə ətraf mühit
dəyərlərin qorunması bir-birinə qarşı olan ikilik
olaraq deyil , kökdən siyasətlərllə tarazlanması
lazımi məcburluq olaraq dəyərləndirilməlidir.
6.6.5. Tarazlaşdırılan və davam edə
biləcək qalxma məqsədinə uyğun olaraq
qəbul olunan iqtisadi qərarlar ilə ekoloji qərarların
birlikdə düşünülməsinə şərait yaradan, planlama
anlayışına əsaslanan təbii ehtiyatları qoruyucu
siyasətlər tədbiq edilməlidir.
6.6.6. Bütün sərmayələr Ətraf mühit
və Meşə Nazirliyinin görüşlərindən keçərək
dəyərləndirilməli , Beynəlxalq Ətraf Mühit
qaydalarının AB qaydaları ilə bir birinə uyumlandırma
fəaliyyətləri tərk edilərək, milli
mənfəətləri əsas alan çərçivədə
,hər hansı bir ayrıcalıq və gecikməyə icazə
vermədən tədbiqi təmin edilməlidir.
6.6.7. Ətraf mühit kirliyinin öncəliklə reallaşmasını
önlənməsi ,önlənməsi mümkün olmayan
vəziyyətlərdə mənbəyə ən yaxın
həllərin hazırlanması və geri qazanma hallarının artırılması
təmin edilməlidir. Ətraf mühit
nəzarətindən əldə edilən
gəlirlərin önəmli bir hissəsi zərərsiz
istehsal və geri qazanma texnologiyalarının inkişafına yönəlik
AR-GE çalışmalarına və tədbiqlərinə əks
edilməlidi, ətraf mühit ölçüsü və analiz sektorunda
istifadə edilən sistemlərin idxalı yerinə yerli
mənbələr seçilməlidir.
6.6.8. Bu nazirliyin fəaliyyətlərinin planlanmasında
,həyata keçirilməsində və problemlərin
həllində mərkəzi siyasətlər
qədər bölgə və yerli bazadaki icralar və
nəzarətin də önəmi diqqətə alınaraq ,Mərkəzi
İdarəetmə, Yerli İdaretmə ,Fövqəladə hallar
İdarəetmə, Universitetlər, Sənaye sektoru və
QHT-ları arasındakı tərəfsizlik və iş birliyi
siyasətləri tədbiqində gücləndirilməlidir.
6.6.9. Ətraf mühitə həssas bir ictimai rəyin
inkişafı hər şeydən əvvəl doğru bir təhsil
siyasəti ilə başlayır.Cəmiyyətin hər
təbəqəsində ətraf mühit bilincinin inkişafı
və bu mövzunun təhsilin hər pilləsinə
tədbiqi məqsədilə ciddi hazırlanmış bir
təhsil siyasəti həyata keçirilməli, təhsil
qanunu bu önəmə uyğun olaraq hazırlanmalıdır. Böyləcə
Cəmiyyətin doğru maarifləndirilməsi
sayəsində QHT-lərin fəaliyyətlərinin
də doğru ,effektiv və qurucu olması təmin olunmalı ,xarici
güclərin QHT-ləri milli mənfəətlərə
uyğun omayan qərarlara
istiqamətlənmələrinə maneə olunmalıdır.
6.6.10. Dövlət və özəl sektor
tərəfindən qoyulan sərmayələrin arasına
ətraf mühit maliyyələrinin daxil edilməsi mövzusunda
, təhsil və xəbərdarlıq anlamında fəal olmalı
,bunların tədbiqi ciddi izlənməlidir.
6.6.11. Ətraf mühit və Meşə kirliyinin qarşısının
alınmasında yardımçı olmaq üzərə təşviq
məqsədli qanuni tınzimləmələr artırılaraq ,
geri qazanma yolu ilə əldə edilən məhsulların
istifadəsində tədbiq edilən ÖTV
nisbətlərinin azaldılması kimi Ətraf mühit və Meşə
Nazirliyi ilə əlaqəli hər sahədə bu
tədbiqatlar artırılmalıdır.
6.7. Enerji
6.7.1. Enerji mənbələri insan həyatından başlayaraq
iqtisadiyyata qədər ictimai həyatın bütün
sahələrində təsirini göstəməsi və dövlətərin
siyasətlərini müəyyənləşdirməsi baxımından
çox doğru üsulla idarə edilməlidir. Bu
səbəblə enerji siyasəti bizim üçün çox önəmli
olub ,kəsintisiz ,ucuz təmin olunmalıdır. Milli
mənfəətlərimiz istiqamətində yeni
tənzimləmələrlə elektrik istehsalında xarici
asıllığı bütünüylə sonlandırma , mədən qaynaqlarından
istühsalı tərk etmə və yenilənə bilən
enerji mənbələrinə- günəş, külək, dalğa
,geotermal, bioqaz ,biodizel- yönəlmə olacaq təcili
halda gerçəkləşdirilməlidir.
6.7.2. Enerjinin doğru istifadəsi mövsusunda Milli
Təhsildən başlayaraq dövlət və özəl bütün
sahələr maarifləndirilməlidir.
6.7.3. Toplam istifadə olunan enerjinin təxminən
50%-i binalarda istehlak olunub binalarda istifadə olunan enerjinin
80%-i isitmə enerjisindən ibarətdir.Binalardaki istilik
itkilərini tək qatlı pəncərəyə görə
50%-70% nisbətdə azaldan çox qatlı
pəncərələri ilə istilik nəzarət
pəncərələrinin istifadəsi təşviq
edilərək , həm enerji təsərrüfü ,həm
qlobal istiləşməyə səbəb olan mədən
enerji daşıyıcıları istehlakı azaldılması təmin olunmalıdır.
6.8. Kamunikasiya
6.8.1. İnternet ilə ucuz və sürətli bir halda
daha çox məlumat əldə edildiyi günümüzdə
internete giriş nöqtələrinin rahat tapılması təmin
edilməli ,alt baza davamlı inkişaf edilməli və internet
istifadəsi cəmiyyətin hər
təbəqəsinə hər sahədə yayılmalıdır.
6.8.2. Türkiyə Bilimsel Teknik və Araşdırma Kurumu
(TÜBİTAK) tərəfindən hazırlanan Milli işlətmə
sistemi “PARDUS”-un istifadəsinin Türkiyədə yayılması
üçün lazımi işlər görülməlidir.Çünki bunun milli
mənfəətlərdən təhlükəsizliyə ,iqtisadiyatından
ölkə içində proqramlaşdırma sektorunu sürətlə
inkişafına qədər hər cür sahədə saysız
əhəmiyyəti var. Türk Dövlətləri ilə
ortaq fəaliyyətlər yürüdülməli “PARDUS” Türk
Dövlətlərində yayılmalıdır.
6.9. Nəqliyyat
Ölkəmizdə hava kirliliyinin başlica
səbəblərindən biri olan quru nəqliyyat
sektorunun yerinə yüksək maliyyə ilə
bərabər qlobal isinməyə səbəb olan
karbondioksid maddələri də diqqətə alınaraq ,
aşağı maliyyəli və ətrafa daha az zararlı olan aşağıdakı
nəqliyyat üsulları seçilməlidir.
6.9.1. Dəmir yolları
nəqliyyatına öncəlik verilməli və inkişaf
edilməlidir.
6.9.2. Türkiyə 3
tərəfli dəniz olan yarımada şəklində bir ölkə
olmasına baxmayaraq dəniz yollarının bu qədər geri
qalması adi deyil. Bu səbəblə dəniz yolları
nəqliyyat üçün inkişaf edilməlidir.Limanların özəlləşdirilməsi
dayandırılmalı, Ticari və strateji limanlar fizilibitasiya işlərinin
ardından uyğun olduğu təqdirdə yayılmışdır.
6.9.3. Hava nəqliyyat
sistemi yenidən qurulma və gücləndirilməlidir.
6.9.4. Quru yollarının baxımı,
təmiri ,qurulması üçün Qarayolları Ümumi Müdürlüyünün
vəzifəsi və səlahiyyətləri yenidən
tənzimlənməlidir.
Təhsil və Tədris
Maddə 7.
7.1. Milli bir təhsil
tədbiq edilməli , Mustafa Kemal Atatürk və Qurtuluş
Savaşımız Milli təhsildəki lazımi yerini almalıdır. Türk
tarixi yenidən obyektiv olaraq yazılmalı ,milli bilinc Milli
Təhsildə lazımi önəmi qazanmışdır.
7.2. Xarici dildə
təhsil qaldırılmalı , Türk dilində tədris təmin
olunmalıdır.
7.3. Bütün
universitetlərdə ,iqtisadi və universitet proqramlarının
elverişli ən çox sayda olmaq üzrə Türk Dövlətlərinə
kontenjan açılaraq Türk Dövlətləri ilə
tələbə mübadiləsi edilməli , bu kontenjan
illər keçdikcə artırılmalıdır.
7.4. Məcburi
təhsil 12 ilə artırımalı ,bütün ibtidai və orta
məktəb çağdaş tənzimləmələr
ediməli, dərslər baxılaraq ,dövrün ehtiyaclarına uyğun
dərslər müfrədata artırılıb ,lazımsız və artıq
yük gətirən , yaradıcılığı məhdudlaşdıranlar çıxardılmalıdır.
7.5. Mövcud təhsil
sistemindəki universitet imtahanı aradan qaldırılmalı
universitetə daxil olarkən orta məktəb sonundakı
dəyərləndirmə imtahanlarının
nəticələri, universitetə girişdə müəyyən
olmalıdır.Milli təhsildə təhsil bərabərliyi
təmin olunmalıdır. Universitetlər və bölümləri Türkiyənin
ehtiyaclarına görə hazırlanmalıdır.
7.6. Universitetlərin
ixtisaslaşmalarına görə , ayrı-ayrı 7(yeddi) bölgədə
,eyni məqsəd altında toplanması üçün lazımi araşdırma
və debatlar başladılmalı ,hər universitetdə
aspirantların bir birini əvəz etmək ilə
vəzifələndirilmələri təmin olunaraq ,Şərqi
Anadolu, Cənubi-Şərqi Anadolu, İç Anadolu bölgələrində
dörd illik, Qaradəniz, Mərmərə , Ege , Aralıq
dənizində isə üç illik, bir ildə hər hansı
bir bölgədə uzatma haqqı verilərək Türkiyədə
təhsil səviyyəsinin bərabərliyi qismən
təmin olunmalıdır. Yenidən eyni formada Sənət
Akademiyları qurularaq akademik səviyyədə
sənət təhsili verən konservatoriyaların və
sənət müəllimi yetişdirən qurumların eyni
məqsəd altında olması , bu akademiyalardan məzun olan
keyfiyyətli müəllimlərin hər bölgədə
istihdamlarının təminatı üçün lazımi araşdırma və
debat başladılmalıdır.
7.7. Universitetlərin
laboratoriya,təminat bərabərsizliyi ödənməli,
universitetlərdə hazırlanan elmi işlərdə
tədbqilik nisbəti 50%-dən çox olmalıdır.
Mədəniyyət
və Turizm
Maddə 8.
8.1. Türk Dövlətləri
ilə Mədəniyyət və Turizm sahəsində iş
birliyi qurulmalıdır.
8.2. Türk Milli
Mədəniyyəti, İnsanlıq Mədəniyyəti,
Anadolu Mədəniyyəti araşdırılaraq ,qorunmalı, bu
mədəniyyətlərin keçmişini təmsil edən
yerlərin yağmalanmasının qarşısı alınaraq sit
sahələrinə təcavüzlər önlənməlidir.Qanuni
tənzimləmələr edilməli və bu mövzudaki
hər tədbiq əsas olmalıdır.
8.3. Dövlətin
sənət qurumlarının fəaliyyəti ilə
əlaqəli sistemdə iş şərtləri milli
mənfəətlərə zərər
verməyəcək formada yenidən qurulmalı və hazırlanan
proyektlərin keyfiyyəti artırılıb, sənətkarların
yaradıcılıq gücü və səmərəlilikləri daha
üst səviyyəyə çıxarılaraq funksiyalarını qüsursuz
etmələri üçün lazımi dəstək təmin
edilməlidir.
8.4. Bir millətin
kimliyini təşkil edən mədəniyyət və
sənəti yaşatma ,rəsmiləşdirmə, inkişaf
etdirmə və bu sahələrdə dövlət, özəl
sektor universitetlərinin işbirliyi ilə cəmiyyət
bilinci qazandırma işləri edilməlidir.
8.5. Turizm də
qətiyyətlə elmi biliklər
dəyərləndirilməli ,sərmayələr bu elmi
biliklərin nəticələrinə görə yönləndirilməlidir.
İdman
Maddə 9.
Ata idman növlərinə və kütlə idman növlərinə
özəl önəm verilməli, sərmayələr qoyub
yaymalı, bu sahədə yeni idman növləri araşdırılıb
və tapılıb tədbiq edilməlidir. Beləliklə
idman azlığın deyil ,çoxluğun iştirakı ilə olan bir
fəaliyyət halına gəlməlidir.
Türkiyədə ehmal edilən bütün idman növləri
dəstəklənməli ,özəlliklə zəka
oyunları və təbiət oyunlarına sərmayələr
artırılmalıdır.
Türk dövlətləri ilə ortaq idman
fəaliyyətləri düzənlənməlidir ,əlaqələr
gedərək yoğunlaşdırılmalıdır.
İKİNCİ HİSSƏ.
ƏLAVƏ NAZİRLİKLƏR VƏ MÜŞAVİRLİKLƏR.
Yuxarıda bəhsi keçən mövzular müəyyən öncəliklərlə
mövcud nazirliklərdə həll ediləcək olub, bu
nazirlikərin vəzifə sahələrinə
girməyən, ancaq milli mənfəətlərimiz
üçün son dərəcə önəmli olduğuna inandığımız
mövzulardaki edilməsi lazımi işləri həyata keçirmək
üzərə Strategiya Nazirliyi, Türk Dövlətləri
Nazirliyi ilə Su İdarəetmə Müşavirliyi öncədən
görülməlidir.
Strategiya Nazirliyi
Maddə 10.
10.1. Milli
mənfəətlər istiqamətində iqtisadi,
təbii ehtiyatlar , enerji, ətraf mühit, elm və
texnologiyanın hər sahəsində ,siyasi , hərbi ,mədəni
,ictimai, təhsil və tarixi sahələrdə mövcud
məluatlara əsaslanaraq, qısa-orta və uzun müddətli
planlar üçün əlaqəli nazirliklərlə
bərabər dairələri qurulmaqdadır.Bu nazirlik yuxarıda
vurğulanan sahələri mikro səviyyədə Türkiyə,
makro səviyyədə dünya üçün gerçəkləşdirməlidir.
10.2. Strategiya Nazirliyi,
10-20-25-50-100 illik planlar , uzun müddətli dövlət plan
və proyektləri hazırlamalı və tədbiqinə başlamalıdır.
10.3. Xarici işlər mövzusunda
qısa-orta-uzun müddətli layihələr inkişaf
etdirilməli,alınan qərarların bu layihələrlə
uyğunluğu qarşılaşdırılmalıdır. Son addımlar Türkiyə
Cumhuriyyətinin milli mənfəətləri yönündə
olmalıdır.
10.4. Türk Dövlətləri
ilə bərabərlik təmin olunmalı, ortaq strategiyalar
hazırlanaraq tədbiqinə başlanmalıdır.
Türk Dövlətləri Nazirlikləri
Maddə 11.
“ Bu cəhəti də vurğulamalıyam ki, mən komunist deyiləm. Türk Milliyyətçisiyəm.Belə doğuldum ,belə də öləcəm.TÜRK BİRLİYİnin bir gün həqiqət olacağına inancım vardır. Mən görməsəm də gözlərimi dünyaya onun röyaları içində qapayacam... Eynən Uhud şəhidi Said anektodu kimi... Peyğambərimiz (a.s.m.) yoldaşlarından Said , Uhudda şəhid olaraq ölərkən başına yığılanlara demişdir ki: `Gedin !... Peyğəmbərə deyiniz ki , onun şəhidlərə müjdə verdiyi cənnətləri görürəm və indi oraya getmək üzərəyəm !`Said müslümanlığa bu qədər inanmışdı.Mən də
TÜRK BİRLİYİNƏ bundan daha çox inanıram. Onu görurem.Sabahaın tarixi ,yeni bölümlərini
TÜRK BİRLİYİ ilə açacaqdır. Dünya sükununu bu bölümlər içində tapacaqdır.Mahmud Qaşqarlının `Divanüllüğati Türkündə` dediyi kimi :`Tanrı;Türkü,insanlıq ,şərirlərdən,şakilərdən xilas olsun deyə yaratdı.`
Mustafa Kemal ATATÜRK
Türk dövlətləri ilə Türkiyə Cumhuriyyətinin bütün əlaqələrini bu nazirliyin idarə edib yönləndirilməsi, əlaqəli nazirliklərlə bərabərliyi təmin etməsi planlanmaqdadır. Bu məqsəd istiqamətində;
11.1. Qırğızıstanın Issık
Göl bölgəsinin mərkəz rayonu olan Qaraqolda Türk Dövlətləri
ortaq məclisinin qurulması işləri görülməlidir.Bu
məclisə hər Türk Dövlətindən nümayəndələr
olmalı, iqtisadi ,siyasi ,hərbi .mədəni, təhsil
problemlər müzakirə olunaraq ortaq həll tapılıb
tədbiq edilməlidir.
11.2. Bu nazirlik
daxilində “Türk Toplulukları Sorunları Genel Müdürlüyü”
və “Türk Azınlık Genel Müdürlüyü” qurulmalıdır.
Su İdarəetməsi Müşavirliyi
Maddə 12.
Dövlət Su İşləri Ümumi Müdürlüyünün –elektrik
istehsal stansiyaları Enerji və Təbii Ehtiyatlar
Nazirliyində qalmaq üzərə- fəaliyyətləri
və işçiləri ilə ,”Su İdarəetmə Müşavirliyinə”
verilməsi planlanmaqdadır.Su idarəetməsi ilə
əlaqəli bütün qanunlar ciddi tədbiq edilməli
və fəaliyyətlər ərtələnməlidir.
Cəza işləri yenidən gözdən keçirilib geriyə
qüvvəsi olan bütün cəza işləri həyata keçiriləlidir.Su
İdarəetmə Müşavirliyinin bütün
fəaliyyətləri ölkə miqyasında bir məlumat
qeydiyyatı istifadə edilərək izlənməlidirş
12.1. Sulama suyunun
qənaətli istifadəsini təmin edən yeni üsul
və metodlar tədbiq edilərək yayılmalı, “Sulama
Siyasətləri” adı altında qanuni
tənzimləmələrlə məcburluluq halına
gətirilməli,mövcud alt baza yeni üsullar çərçivəsində
yenilənməlidir.
12.2. Mövcud su anbarlarının
ömürləri uzadılması təmin edilməli , gündəmdə
və inşa mərhələsində olan
layihələrin keçmişə dönük olaraq planları
dəyərləndirilərək fayda-zərər
durumuna görə inşaatına qərar verilməlidir. Orta-uzun
müddətdə su anbarlar yolu ilə tədbiqatların.
Hidroelektrik stansiyalarının yerinə alternativləri tapılmalıdır.
12.3. Şəhər
və kənd təsərrüfatı sahələrindəki
atılan suların təmizlənərək yenidən
istifadəsi təmin edilməlidir.
12.4. Yeraltı və yerüstü
sularınnın kirlənməsinə səbəb olan
bilməyərək kimyəvi gübrə istifadəsi mövzusunda
yeni qanuni tənzimləmələr edilməlidir.
12.5. Su mövzusunda
həssas bir ictimai şüurun inkişafı hər şeydən öncə
doğru bir təhsil siyasəti ilə başlayır. Kənd
təsərrüfatı da daxil olmaq üzərə
cəmiyyətin hər təbəqəsində su
istifadəsi mövzusunda ciddi hazırlanmış bir təhsil
siyasəti tədbiq olunmalı, təhsil müfrədatı bu önəmə
uyğun olaraq hazırlanmalıdır. Beləliklə
cəmiyyətin doğru maarifləndirməsi
sayəsində QHT-lərin köməyi ilə də doğru,
fəal və səmərəli olması təmin olunmalı ,
xarici güclərin QHT-ləri milli
mənfəətlərə zidd qərarlar alınmasına
icazə verilməməlidir.
|
